| نویسندگان | مریم رضائیفر، صادق خلیلیان، حامد نجفی علمدارلو، محمدحسن وکیلپور |
|---|---|
| نشریه | اقتصاد کشاورزی و توسعه |
| شماره صفحات | 99-128 |
| نوع مقاله | Original Research |
| تاریخ انتشار | 2025/01/20 |
| رتبه نشریه | علمی - پژوهشی |
| نوع نشریه | چاپی |
| کشور محل چاپ | ایران |
چکیده مقاله
فقر همچنان یکی از بزرگترین چالشهایی است که بسیاری از اقتصادها در سراسر جهان با آن مواجهاند. امروزه، مطالعات مربوط به فقر تنها به فقر درآمدی محدود نمیشوند و در واقع، فقر به ابعاد دیگر از جمله سلامت و بهداشت، آموزش و استانداردهای زندگی نیز بستگی دارد. شاخص فقر چندبعدی یکی از شاخصهای مهم در راستای بررسی فقر است. از اینرو، در پژوهش حاضر، شاخص فقر چندبعدی به روش آلکایر- فوستر طی برنامه ششم توسعه (۱۴۰۰ـ ۱۳۹۶) با استفاده از دادههای خام هزینه- درآمد خانوار مرکز آمار ایران محاسبه شد. بررسی عملکرد برنامه ششم توسعه نشان داد که فقر چندبعدی در مناطق شهری و روستایی افزایش یافته است، بهگونهای که در سال 1400، 9/57 درصد خانوارهای شهری و 8/43 درصد خانوارهای روستایی حداقل در 33/3 درصد از شاخصها، محرومیت چندبعدی دارند؛ و در تمامی سالهای مورد بررسی، نسبت سرشمار در مناطق شهری بیش از مناطق روستایی بوده، اما شدت فقر در مناطق روستایی بیش از مناطق شهری است. همچنین، این نتایج نشان داد که در زیرشاخصهای مختلف، برنامه ششم توسعه سبب کاهش محرومیت شده، اما در برخی از زیرشاخصها از جمله برخورداری از تغذیه مناسب و پوشش بیمه درمانی، نتایج مطلوب حاصل نشده است. بنابراین، پیشنهاد میشود که برای کاهش فقر چندبعدی، تدوین برنامه سیاستی در ابعاد مختلف فقر شامل طرح سبد غذایی حاوی کالری و پروتئین مورد نیاز بدن برای خانوارهای آسیبپذیر، ایجاد تمهیدات لازم برای بیمه درمانی خانوارها، ایجاد انگیزشهای مناسب برای ترغیب خانوارها به ادامه تحصیل افراد در مقاطع بالاتر و ایجاد تسهیلات لازم برای برخورداری بیشتر خانوارها از استانداردهای زندگی مد نظر قرار گیرد.